Elektrik Satışından Kaynaklanan Piyasa Maliyetleri  ve Türkiye’de Yenilenebilir Enerji Kaynakları  Destekleme Mekanizması (YEKDEM)

 

Son zamanlarda tüketicilerin elektrik faturalarına da yansımaya başlayan YEK Bedeli tartışma konusu yaratabilecek niteliktedir. YEK Bedeli kapsamı, hesaplanması ve yansıtılması hakkında detaylı bilgi yönetmelik kapsamında detayları ile yazıda yer verilmektedir.

enerji-bayilikEnerji Piyasası Düzenleme Kurumunun yayınladığı, 10/5/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilebilir Enerji Kaynakları-YEK Kanunu kapsamındaki “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi Ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik” ile yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik enerjisi üretiminin teşvik edilmesini amaçlanmaktadır.

 

Bu yönetmelik kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynakları rüzgâr, güneş, jeotermal, biyokütle,biyokütleden elde edilen gaz (çöp gazı dâhil), dalga, akıntı enerjisi ve gel-git ile kanal veya nehir tipi veya rezervuar alanı on beş kilometrekarenin altında olan veya pompaj depolamalı hidroelektrik üretim tesisi kurulmasına uygun elektrik enerjisi üretim kaynaklarını içerir. Enerji Bakanlığı, YEK Kanunu kapsamında, yenilenebilir enerji ile üretim yapan ve aynı zamanda Yekdem’e başvurmuş olan firmalara asgari bir fiyattan alım garantisi sağlamaktadır.

 

Yüksek YEKDEM alım fiyatları ile Yekdem’e göre daha düşük seviyede seyreden spot elektrik piyasa fiyatları arasındaki farktan doğan bedeller (zararlar) toptan ve perakende elektrik satış faaliyeti gerçekleştirmekte olan (serbest tüketicilere elektrik satışı yapan) bütün enerji şirketlerine ek maliyet olarak yansıtılmaktadır.

 

Her bir tedarikçiden Piyasa işletmecisi tarafından aylık bazda tahsil edilecek ödeme yükümlülüğü tutarı (ÖYT), YEKDEM kapsamında hesaplanan ödeme yükümlülüğü oranı dikkate alınmaktadır. Ödeme yükümlülüğü oranı (OYO) ise tüketicilere elektrik enerjisi satışı yapan tedarikçilerin ödemekle yükümlü olacağı tutarın hesaplanmasında, her bir tedarikçinin tüketicilerine sattığı elektrik enerjisi miktarının, bu tedarikçilerin tamamının tüketicilere sattığı toplam elektrik enerjisi miktarına bölünmesi suretiyle hesaplanmaktadır. Yekdem birim maliyeti Epiaş Raporlama Platformu’nda dönem bazlı ilan edilir ve değerler uzlaştırma çıktığında nihai halini almaktadır.

 

YEKDEM kapsamında her bir fatura dönemi için hesaplanan YEKDEM portföy geliri, ödeme yükümlülüğü tutarı, enerji dengesizlik tutarı ve geçmişe dönük düzeltme tutarı tedarikçilere dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümleri uyarınca YEKDEM’e ilişkin uzlaştırma bildirimi olarak yayınlanır. Bu bedel, Piyasa işletmecisi (EPİAŞ) tarafından dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuatın ilgili hükümlerinde öngörülen sürece uygun biçimde tedarikçilere fatura olarak gönderilir. Faturalama, ödemeler, ödemelerin yapılmaması, itirazlar ve düzeltmelere ilişkin süreçler için dengeleme ve uzlaştırma işlemlerini düzenleyen ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

 

Sonuç olarak Piyasa Mali Uzlaşma Merkezi (PMUM), her fatura dönemi için YEK toplam bedelini ilan eder ve her bir tedarikçinin ödeme yükümlülüğü oranını belirler. Yenilenebilir enerji kaynaklarını desteklemek amacıyla (devlet teşviği kapsamında), EPİAŞ (Elektrik Piyasaları İşletme A.Ş.) tarafından, serbest tüketicilere elektrik satışı yapan bütün enerji tedarik firmalarına aylık olarak faturalandırılan bu bedel sabit bir bedel değildir. Her dönem belirlenen bu pay azalacağı gibi  artışta gösterebilir. Elektrik satışından kaynaklanan piyasa maliyetleri bütün tedarikçi firmalara faturalandırılan bu maliyet kalemiyle birlikte tedarikçiler tarafından da tüketicilere yansıtılan bir yansıtma bedeldir.

 

 

 

Kaynakça:

 

  1. “Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Belgelendirilmesi Ve Desteklenmesine İlişkin Yönetmelik”, Resmi Gazete, 1 Ekim 2013
  2. Birim Maliyeti, Enerji Piyasaları İşletme A.Ş., <https://rapor.epias.com.tr/rapor/xhtml/yekdemBirimMaliyeti.xhtml>

 

 

Şirket: Elektra Enerji Toptan Satış ve İthalat İhracat A.Ş.

Yazan: Şule KAMBER

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.